KaptanKim by SPED

Anasayfa/Oyun kuralları

Oyun kuralları

Kurallar kısa, sonuçları uzun.

Masadan bankaya, ihaleden tasfiyeye KaptanKim'in bütün kuralları. Oyun öncesinde okuyun, oyun sırasında açık tutun ya da yazdırıp masaya koyun.

20 bölüm · Standart oyun ayarları. Moderatör bazı oranları oyun başında değiştirebilir.

PDF indir (A4)

Oyunun amacı ve kazanan

KaptanKim'de 2 ile 6 şirket (masa) aynı pazarda 12 ay boyunca rekabet eder. Her şirket bir meyve salatası üreticisidir: hat kurar, ihalelere teklif verir, hammadde alır, üretir, sevk eder ve parasını tahsil etmeye çalışır.

  • Resmi kazanan: 12. ay sonunda, tasfiyeden sonra en yüksek özkaynağa sahip olan ve iflas etmemiş şirkettir.
  • Lig tablosu: Oyun boyunca her ay ihale cirosuna göre puan dağıtılan ek bir yarıştır. Ayın Kaptanı ve yıllık klasman büyük ekranda gösterilir.
  • İflas eden şirket oyundan düşer ve sıralamada en sona yazılır.
Bu sayfadaki tutar ve oranlar standart oyun ayarlarıdır. Moderatör oyun başında bazı oranları değiştirebilir; banka ve tedarikçi oranları oyun içinde ay ay güncellenebilir. Geçerli değerler her zaman oyun ekranında yazar.

Masa yapısı ve roller

Her masa bir şirkettir. Oyun dört kişilik ya da tek kişilik masalarla oynanabilir; düzen oyun başında seçilir ve sonradan değiştirilemez.

Şirket içindeki roller (dört kişilik düzen)

RolNe yapar?
Genel MüdürTeklifleri ve hammadde ödemelerini onaylar; çek tahsil eder, çek kırdırır, kredi alır; yeni hat yatırımı yapar; kriz çarkını çevirir.
Satış Müdürüİhale teklifini (fiyat ve vade) hazırlar.
Planlama MüdürüTedarikçiden hammadde talebini ve ödeme planını hazırlar.
Üretim MüdürüÜretir, vardiyayı seçer, sevk eder.
  • Herkes şirketin bütün verisini görür; yalnızca kendi rolünün düğmeleri çalışır.
  • Teklif ve hammadde ödemesi iki adımlıdır: ilgili müdür hazırlar, Genel Müdür onaylar. Onay zorunluysa onaylanmayan teklif süre dolunca gönderilmez.
  • Masada boş ya da çevrimdışı bir rol varsa yetkileri Genel Müdür'e geçer. Üç kişilik masada Planlama ve Üretim birleşir.

Oyunu yönetenler

RolGörevi
Moderatör (İhale)İhaleleri açar ve kapatır, krizleri başlatır, habersiz denetim yapar, ayı kapatır, lig tablosunu gösterir.
Tedarikçi ve BankaHammadde taleplerini ve kredi taleplerini onaylar ya da reddeder; faiz ve iskonto oranlarını belirler.
Büyük ekranİhale kartları, kriz kartları ve lig tablosu salondaki ortak ekranda gösterilir.

Başlangıç sermayesi ve sabit giderler

Her şirket kasasında 5.000.000 TL nakitle başlar. İlk ve en önemli karar, bu paranın ne kadarının hatlara yatırılacağı, ne kadarının işletme sermayesi olarak kasada kalacağıdır.

Her ay kapanışında şu sabit giderler nakitten ödenir:

  • Hattı olan her bölgenin aylık kirası (aynı bölgede ikinci hat ek kira getirmez),
  • Merkez ofis gideri: 25.000 TL,
  • Fabrika gideri: 40.000 TL.
Örnek: Yalnızca İç Anadolu'da hattı olan şirketin aylık sabit gideri 60.000 + 25.000 + 40.000 = 125.000 TL'dir. İhale kazanılamayan ayda da bu para kasadan çıkar.

Hat yatırımı ve kapasite

Hat, bir bölge ile bir ürün kalitesinin birleşimidir; örneğin "Ege Normal". Hat bedeli kurulumda nakitten düşer ve geri alınmaz.

Ürünler

KaliteHat yatırımıListe fiyatıHammadde (paket başı)Aylık kapasite
Premium750.000 TL160 TL74,0 TL8 ıstaka
Normal500.000 TL140 TL66,5 TL12 ıstaka
Ekonomik250.000 TL120 TL62,0 TL15 ıstaka

Bölgeler

BölgeAylık kiraÜretim gideri: PremiumNormalEkonomik
Marmara150.000 TL25 TL22 TL21 TL
Ege110.000 TL23 TL20 TL19 TL
Akdeniz80.000 TL21 TL18 TL17 TL
İç Anadolu60.000 TL19 TL16 TL15 TL

Üretim gideri paket başınadır (işçilik, enerji, nakliye) ve üretim anında ödenir. 1 ıstaka = 1 parti = 1.000 paket.

Üç örnek kurulum

PlanHatlarYatırımKalan nakitAylık sabit gider
TemkinliNormal İç Anadolu500.0004.500.000125.000
DengeliNormal Ege + Ekonomik İç Anadolu750.0004.250.000235.000
AtakPremium Marmara + Normal Ege + Ekonomik Akdeniz1.500.0003.500.000405.000

Sonradan yeni hat

Ay 3, 6 ve 9 kapanışında her şirket bir yeni hat hakkı kazanır. Hat bedeli nakitten ödenir; nakit yetmiyorsa önce kredi çekilir. Yeni bir bölgeye girilirse o bölgenin kirası sonraki kapanışlardan itibaren eklenir.

İhale

Moderatör her ay bir ya da birkaç ihale açar. İhale kartında ay, adet, bölge, kalite, liste fiyatı, taban vade, teminat ve teslim süresi yazar.

Teklif verme şartları

  • İhalenin açıldığı bölgede, istenen kalitede hattınız olmalı.
  • O hattın teslim edilmemiş bir siparişi olmamalı. Moderatör ayrıca masa başına aynı anda alınabilecek sipariş sayısını sınırlayabilir (varsayılan 1).
  • Kasanızda teminat kadar nakit olmalı.

Fiyat ve vade

  • Fiyat, liste fiyatının yarısı ile iki katı arasında olmalıdır. Önerilen teklif bandı liste fiyatının ±20 TL çevresidir.
  • Vade, taban vadeden kısa olamaz; en fazla taban vade + 2 ay olabilir.
  • Paket başı maliyetin altında teklif verilirse ekran "zararına teklif" uyarısı gösterir, ama gönderime izin verir.

Turlar

  • Kapalı zarf: İlk tur gizlidir. Masalar yalnızca kendi tekliflerini görür.
  • Revize: Moderatör yeni bir kapalı tur isteyebilir; sayaç yeniden başlar.
  • Açık eksiltme: Moderatör isterse teklifler canlı tabloda görünür hale gelir (tümü ya da en iyi ikisi, masa adlarıyla ya da anonim). Masalar süre boyunca tekliflerini yalnızca iyileştirebilir. Son 30 saniyede gelen teklif süreyi 30 saniye uzatır.

Sayaç ve paralel ihaleler

  • Her ihalenin geri sayımı vardır (genellikle 2 dakika); son 30 saniye kırmızıdır. Süre dolunca teklif verilemez.
  • Aynı anda birden fazla ihale açık olabilir. Bir ihaleyi kazanıp ikincisinde kapasiteniz yetmiyorsa teklifiniz "kapasite nedeniyle elendi" olarak düşer; sıradaki geçerli teklif kazanır.
  • İhaleyi moderatör kapatır; gerekirse "Kazanan yok" diyebilir. Ay kapanışında açık kalan ihaleler iptal olur.

Teminat

Teminat = liste fiyatı × adet × %10. İhaleyi kazandığınızda kasadan düşer, sipariş teslim edilince iade edilir.

Örnek: 12.000 paketlik Normal ihalede teminat 140 × 12.000 × %10 = 168.000 TL'dir.
  • Sipariş teslim süresi içinde teslim edilmezse gecikme cezası başlar; 2 ay gecikmede sipariş iptal olur ve teminat yanar.
  • Bir kriz o ay teslimatı ya da hammadde alımını engelliyorsa teminat yanmaz, iş ertelenir.
  • Tedarikçinin geç teslim etmesi ya da kredi talebinin reddedilmesi şirketin kendi riskidir.

Vade, nakit eşdeğeri ve teslim süresi

İhaleyi en düşük fiyat değil, en düşük nakit eşdeğeri kazanır. Nakit eşdeğeri, fiyatın her vade ayı için %10 indirgenmesiyle bulunur: fiyat ÷ (1,10)vade.

TeklifNakit eşdeğeriSonuç
130 TL, peşin130,0 TLKaybeder
140 TL, 1 ay vade127,3 TLKazanır

Eşitlikte düşük fiyat, o da eşitse önce gönderilen teklif kazanır. Vade vermek ihaleyi kazanma şansını artırır, ama para geç gelir; arada giderler kasadan ya da krediyle karşılanır.

Teslim süresi

  • Her ihalenin 1 ile 3 ay arasında bir teslim süresi vardır.
  • Süre aşılırsa her gecikme ayı için sipariş bedelinin %5'i gecikme cezası kesilir.
  • 2 ay gecikmede sipariş iptal edilir ve teminat yanar. Erken teslim serbesttir.

Hammadde ve ıstaka reçetesi

Bir ıstaka 1.000 paket üretir. Her kalitenin reçetesi taş sayısıyla tanımlanır; kap her paket için 1 adettir.

KaliteMeyve (1 taş = 40 L)Şeker (1 taş = 50 kg)Su (1 taş = 45 L)Kap
Ekonomik8 taş · 320 L2 taş · 100 kg10 taş · 450 L1.000 adet
Normal10 taş · 400 L3 taş · 150 kg8 taş · 360 L1.000 adet
Premium12 taş · 480 L4 taş · 200 kg5 taş · 225 L1.000 adet
  • Hammadde tedarikçiden ıstaka cinsinden istenir; istenirse kalem kalem de alınabilir.
  • 10 ıstaka ve üzeri alımda %5 iskonto uygulanır.
  • Tedarikçi talebi onaylar ya da reddeder; reddedilen talep değiştirilip yeniden gönderilir.

Ödeme yolları (birleştirilebilir)

  • Nakit: Bedel kasadan ödenir.
  • Çek cirosu: Elinizdeki alacak çekleri tedarikçiye devredilir. Çek tutarı bedeli aşarsa fark nakit döner; bu para üstü hammadde bedelinin en fazla %50'si olabilir ve vadesi gelmemiş çek için kalan her ay başına iskonto kesilir (başlangıçta %6 / ay).
  • Kendi çekiniz: 1–2 ay vadeli çek yazılır; tutarı her ay için vade farkı kadar büyür (başlangıçta %3 / ay) ve fark gider yazılır.

Üretim ve çift vardiya

  • Üretim formunda hat, parti (ıstaka) sayısı ve vardiya seçilir. Üretim sipariş için ya da stoğa yapılabilir.
  • Üretim aynı ay içinde biter: hammadde stoktan düşer, üretim gideri o anda nakitten ödenir, kalite bazında mamul stoku oluşur.
  • Hammadde yetmezse eksik taşlar gösterilir ve o parti üretilemez.
  • Her hattın aylık kapasitesi bellidir: Ekonomik 15, Normal 12, Premium 8 ıstaka.
  • Çift vardiya o ay kapasiteyi ikiye katlar; üretim giderinin işçilik payı %50 artar.
Karar anı: 24.000 paketlik Normal siparişi tek hatla tek vardiyada iki ayda, çift vardiyada bir ayda yetiştirirsiniz. Fazla mesai mi, geç teslim mi, ikinci hat mı?

Sevk ve stok

  • Sevk yalnızca mamul stokundan, kalitesi eşleşen açık siparişe yapılır.
  • Sevkte fatura kesilir, teminat iade edilir. Peşin ihalede satış bedeli hemen kasaya girer; vadeli ihalede bedel çek olarak gelir.
  • Bilançoda stoklar hammadde ve mamul olarak ayrı satırlarda, maliyet bedeliyle görünür.
  • Her ay kapanışında stok değerinin %2'si stok taşıma gideri olarak nakitten çıkar.

Fatura ve çek

  • Her sevk için fatura kesilir; satış geliri sevk anında gelir tablosuna yazılır. Nakit ise tahsilatta girer: kâr var, nakit yok dersinin kaynağı budur.
  • Vadeli satışın bedeli alacak çeki olarak gelir. Vadesi gelen çek Tahsil et ile nakde çevrilir.
  • Vadesi gelmemiş çek tedarikçiye ciro edilebilir ya da bankada kırdırılabilir.
  • Şirketin kendi yazdığı çek, vadesinin geldiği ayın kapanışında nakitten ödenir. Nakit yetmezse çek karşılıksız çıkar: bedel kredi borcuna dönüşür ve ayrıca %10 ceza kesilir.

Banka kredisi ve çek kırdırma

Banka ticari kredisi

  • 50.000 ile 5.000.000 TL arasında talep edilir. Banka tutarı değiştirerek onaylayabilir ya da reddedebilir.
  • Faiz her ay kapanışında borç üzerinden otomatik kesilir; başlangıç oranı aylık %10'dur ve banka değiştirebilir.
  • Anapara otomatik tahsil edilmez; şirket istediği zaman öder.

Çek kırdırma

  • Vadesi gelmemiş alacak çeki bankaya devredilip hemen nakit alınır; onay gerekmez.
  • İskonto = çek tutarı × kırdırma oranı × kalan ay. Başlangıç oranı aylık %11,5'tir.
  • İskonto gider yazılır, çek kapanır; geri ödenecek bir borç oluşmaz.
Örnek: 1.000.000 TL'lik çekin vadesine 3 ay var. Kırdırılırsa iskonto 1.000.000 × %11,5 × 3 = 345.000 TL olur, kasaya 655.000 TL girer. Kredi reddedildiğinde son çare budur.

Kriz kartları

Oyunun yaklaşık yarısı kriz koşullarında geçer. Moderatör ay içinde istediği an kriz başlatır; ekranda bir çark döner. İlk dört krizin çarkını sırası gelen şirket (Genel Müdür) çevirir, sonrakileri moderatör. Oyun boyunca genellikle 4 ile 6 kriz yaşanır.

Tek masa kartlar yalnızca çeken şirketi, Tüm masalar kartlar herkesi etkiler; Fırsat kartlar nakit getirir.

KartTürEtki
Vergi incelemesiTek masa250.000 TL ceza
İş kazası ve SGK cezasıTek masa120.000 TL ceza
Zorunlu hat bakımıTek masaHat başına 40.000 TL
Müşteri iadesiTek masaSon teslimat bedelinin %5'i geri ödenir
Üretim hattında arızaTek masaO ay ilgili hatta üretim yapılamaz
İthalatta sorunTek masaO ay hammadde teslim alınamaz
Kur dalgalanmasıTüm masalarMeyve nektarı %30 pahalanır (bu ay ve sonraki ay)
Enerji zammıTüm masalarÜretim gideri %15 artar (bu ay ve sonraki ay)
Ambalaj zammıTüm masalarKap fiyatı %25 artar (bu ay ve sonraki ay)
Kira zammıTüm masalarKiralar %20 artar, oyun sonuna kadar
Nakliye greviTüm masalarO ay kimse sevk yapamaz
Sektörel vergiTüm masalarHer şirket 25.000 TL öder
İhracat teşvikiFırsatÇeken şirkete +100.000 TL
Sektör hibesiFırsatHer şirkete +50.000 TL

Zam kartları yalnızca maliyeti değiştirir; teklif fiyatınız sizindir. Zam ayında ve sonraki ayda teklif verirken maliyete zam payını eklemeyi unutmayın.

Habersiz denetim

Moderatör oyunun herhangi bir anında, haber vermeden bir şirketi denetleyebilir. Denetimde şirketin kayıtlı nakdi ile kasadaki fiili nakdi karşılaştırılır.

  • Kasada kayıttan fazla para varsa fazlasına el konur.
  • Kayıtlardaki fazlalıklar ve hatalar düzeltilir.

Kayıt disiplininin değeri, gerçek şirkette olduğu gibi, denetim kapıyı çaldığında anlaşılır.

Rol rotasyonu

Dört kişilik düzende roller Ay 3, 6 ve 9 kapanışında otomatik olarak döner. İsimler aynı kalır, koltuklar değişir:

Satış → Planlama → Üretim → Genel Müdür → Satış

Böylece her katılımcı oyun boyunca her koltukta oturur; bir önceki çeyrekte eleştirdiği kararı bu kez kendisi verir.

Ay kapanışı

Moderatör ayı kapattığında sırasıyla şunlar olur:

  1. Hattı olan her bölgenin kirası ödenir (kira zammı varsa zamlı).
  2. Merkez ofis (25.000 TL) ve fabrika (40.000 TL) giderleri ödenir.
  3. Kredi borcunun o ayki faizi kesilir.
  4. Vadesi gelen kendi çekleri nakitten ödenir; nakit yetmezse çek karşılıksız çıkar.
  5. Stok taşıma gideri (%2) ve varsa gecikme cezaları kesilir.
  6. Açık kalan ihaleler iptal edilir; bilanço, gelir tablosu ve nakit akışı güncellenir.
  7. Lig tablosu puanları hesaplanır ve büyük ekranda gösterilir.

İflas

Ay kapanışındaki ödemelerden sonra nakit sıfırın altına düşerse şirket temerrüde düşer ve iflas etmiş sayılır.

  • İflas eden şirket donar: ihaleye giremez, kriz çarkına katılmaz, yalnızca raporlarını görür.
  • Sonuç sıralamasında en sona yazılır.
  • İflas riski olan şirket ekranında kırmızı uyarı görür. Nakit sıkışıyorsa kapanıştan önce kredi istemek ya da çek kırdırmak gerekir.

Oyun sonu tasfiyesi

12. ay kapanışından sonra şirketler tasfiye edilir ve sonuçlar tasfiye sonrası değerlerle karşılaştırılır.

  • Açık alacak ve borç çekleri aylık %10 iskontoyla bugünkü değerinden nakde çevrilir; fark "vade maliyeti" olarak yazılır.
  • Teslim edilmemiş açık siparişler iptal edilir, teminatları yanar.
  • Elde kalan mamul stoku maliyetinin %50'siyle tasfiye edilir.

Ay 11 ve 12'de ihale kartlarında bu kural hatırlatılır: son aylarda uzun vadeli satış ve fazla stok pahalıya patlar.

Lig tablosu ve puanlama

  • Her ay, o ay kazanılan ihalelerin cirosu (adet × kazanan fiyat) şirket şirket toplanır.
  • Şirketler ciroya göre sıralanır; eşitlikte ihale sayısına bakılır.
  • Sıraya göre puan verilir: 10 · 7 · 5 · 3 · 2 · 1. Cetvel şirket sayısı kadar kesilir (4 şirkette 10 · 7 · 5 · 3).
  • O ay kimse ihale kazanmadıysa puan verilmez.

Büyük ekranda Ayın Kaptanı, yıllık klasman ve ayın ihaleleri gösterilir. Lig tablosu bilanço, nakit ve borç bilgisi göstermez. Unutmayın: lig tablosunu kazanmak oyunu kazanmak değildir; resmi kazanan özkaynakla belirlenir.

İpuçları ve terimler

Sık yapılan hatalar

  • Bütün parayı hatlara yatırmak: teminat, hammadde ve kira için nakit kalmaz.
  • Her ihaleye girmek: kapasite yetmez, gecikme cezası ve yanan teminat gelir.
  • Vadeyi bedava sanmak: para gelene kadar giderler krediyle döner.
  • Zam kartından sonra eski maliyetle teklif vermek.
  • Son aylarda uzun vade vermek ve stok biriktirmek: tasfiyede iskonto yenir.

Kısa sözlük

TerimAnlamı
Teminatİhaleyi kazanınca yatırılan, teslimde geri alınan güvence parası.
VadeSatış bedelinin tahsil edileceği zamana kadar geçen süre.
Nakit eşdeğeriVadeli fiyatın bugünkü değeri; ihaleyi belirleyen ölçü.
CiroElinizdeki çeki başkasına devrederek ödeme yapmak.
Çek kırdırmaVadesi gelmemiş çeki iskontoyla bankaya verip nakit almak.
IstakaBir üretim partisi: 1.000 paket.
ÖzkaynakVarlıklardan borçlar düştükten sonra şirkete kalan değer; oyunun kazananını belirler.
TemerrütÖdeme yükümlülüğünü yerine getirememek; oyunda iflas demektir.